Katedra Historii Myśli Ekonomicznej i Historii Gospodarczej
Uniwersytet Łódzki

materiały do ćwiczeń z historii myśli ekonomicznej
dr Joanna Dzionek-Kozłowska

Zajęcia I    Zajęcia II    Zajęcia III    Zajęcia IV    Zajęcia V    Zajęcia VI   Zajęcia VII



I. ZAJĘCIA WSTĘPNE

  1. Przedstawienie zarysu tematyki ćwiczeń, omówienie wymaganej literatury źródłowej, charakterystyka metod pracy na zajęciach oraz sprecyzowanie warunków uzyskania zaliczenia.
     
  2. Wprowadzenie do zagadnień będących przedmiotem kolejnych ćwiczeń.
     


II. KLASYCZNA TEORIA HANDLU ZAGRANICZNEGO

  1. Rozwój klasycznej argumentacji na rzecz wolnego handlu. Krytyka merkantylizmu
     
  2. Smithowska teoria przewagi absolutnej. Koncepcja niewidzialnej ręki rynku. Wyjątki od zasady wolnego handlu
     
  3. Teoria przewagi komparatywnej Ricarda (analiza przykładów)
     
  4. Poszerzenie rozumowania Ricarda przez J. S. Milla. Elastyczność popytu na import
     

LITERATURA PODSTWAWOWA (TEKST RICARDA + JEDEN DO WYBORU):

A. Smith, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, PWN, Warszawa 1954, t. II, s. 41-70.
D. Ricardo, Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, PWN, Warszawa 1957, rozdz. VII (część), s. 141-150.
J. S. Mill, Zasady ekonomii politycznej i niektóre jej zastosowania do filozofii społecznej, PWN, Warszawa 1965, t. II, rozdział XVIII, s. 234-254.

MATERIAŁY DODATKOWE:

M. Blaug, Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, WN PWN, Warszawa 2000, s. 137-141.
H. Landreth, D. C. Colnader, Historia myśli ekonomicznej, WN PWN, Warszawa 2005, s. 148-154.



III. DEBATA NAD PRAWEM RYNKÓW J. B. SAYA

  1. Sformułowanie prawa rynków i jego uzasadnienie przez J. B. Saya
     
  2. Krytyka prawa rynków Saya w pismach Sismondiego
     
  3. Odrzucenie prawa rynków Saya przez J. M. Keynesa. Jego ocena ekonomistów klasycznych
     

LITERATURA PODSTWAWOWA (TEKST SAYA + JEDEN DO WYBORU):

J. B. Say, Traktat o ekonomii politycznej, PWN, Warszawa 1960, rozdz. XV, s. 207-221.
J. Ch. L. Simonde de Sismondi, Nowe zasady ekonomii politycznej, PWN, Warszawa 1955, ks. IV, s. 290-302.
J. M. Keynes, Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, WN PWN, Warszawa 2005, s. 23-32.

MATERIAŁY DODATKOWE:

O. Lange, Prawo Saya: Nowe sformułowanie i krytyka, [w:] Dzieła, t. 1, PWE, Warszawa 1973.
W. Baumol, Say’s (at Least) eight laws or what Say and James Mill may really have meant, „Economica” 1977, vol. 44, s. 145-162.
M. Blaug, Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, WN PWN, Warszawa 2000, s. 161-170 (rozdz. 5, podpunkty 1-6).
J. A. Schumpeter, History of Economic Analysis, George Allen & Unwin, London 1954, s. 615-625.
A. S. Skinner, Say’s Law: Origin and Content, „Economica” 1967, vol. 34, s. 153-166.



IV. ROZWÓJ TEORII WARTOŚCI

  1. Klasyczna teoria wartości na przykładzie Bogactwa Narodów Smitha
     
  2. Krytyka teorii klasycznej i rozwój podejścia opartego na pojęciu użyteczności krańcowej - analiza na podstawie pism Jevonsa
     
  3. Neoklasyczne podstawy współczesnej teorii wartości (teorii ceny) w Zasadach ekonomiki Marshalla
     

LITERATURA PODSTWAWOWA (DWA TEKSTY DO WYBORU):

A. Smith, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, PWN, Warszawa 1954, t. I, rozdział VI i VII, s. 61-82.
W. S. Jevons, Theory of Political Economy, Macmillan, London 1871 (1911), s. V-VI, 1-2, 161-166.
A. Marshall, Principles of Economics, Macmillan, London 1920, s. 348-350, 359-362, 366-380.

MATERIAŁY DODATKOWE:

M. Blaug, Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, WN PWN, Warszawa 2000, s. 300-302, 313-318, 378-382, 383-388 (rozdz. 8, podpunkty 3, 8-10, rozdz. 10, podpunkty 1 i 3).
D. Landreth, D. C. Colander, Historia myśli ekonomicznej, WN PWN, Warszawa 2005, s. 102-111, 318-321.



V. TEORIA ZYSKU

  1. Teoria wartości opartej na pracy jako podstawa marksowskiej teorii zysku. Wartość dodatkowa. Przedsiębiorca jako kapitał uosobiony
     
  2. Rola przedsiębiorcy w teorii Schumpetera. Zysk jako dochód z innowacji
     
  3. Znaczenie niepewności i ryzyka w osiąganiu zysku w koncepcji Knighta
     

LITERATURA PODSTWAWOWA (DWA TEKSTY DO WYBORU):

K. Marks, Kapitał, PIW, Warszawa 1957, t. III, s. 25-48.
J. A. Schumpeter, Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s. 204-250.
F. Knight, Risk, Uncertainty and Profit, University of Chicago Press, Chicago & London 1971 (1921), rozdz. IX, s. 264-290.

MATERIAŁY DODATKOWE:

M. Blaug, Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, WN PWN, Warszawa 2000, s. 248-251, 473-476 (rozdz. 7, podpunkt 9, rozdz. 11, podpunkty 21-23).
T. W. Hutchison, A Review of Economic Doctrines 1870-1929, Clarendon Press, Oxford 1962 (1953), s. 320-324.



VI. NEGATYWNE EFEKTY ZEWNĘTRZNE I KOSZTY SPOŁECZNE

  1. Efekty zewnętrzne - kiedy występują?
     
  2. Porównanie rozwiązań A. C. Pigou oraz R. Coase'a
     

LITERATURA PODSTWAWOWA:

A. C. Pigou, Economics of Welfare, MacMillan & Co., London 1952, rozdział IX, paragrafy 1, 3-17, s. 172, 174-203.
R. Coase, The Problem of Social Cost, „Journal of Law and Economics” 1960, vol. 3, s. 1-40.

MATERIAŁY DODATKOWE:

N. Aslanbiegui, S. D. Medema, Beyond the Dark Clouds: Pigou and Coase on social cost, „History of Political Economy” 1998, vol. 30, s. 601-625.
H. Demsetz, The core disagreement between Pigou, the profession and Coase in the analysis of the externality question, „European Journal of Political Economy” 1996, vol. 12, s. 565-579.



VII. DYSKUSJE WOKÓŁ ROLI PAŃSTWA W GOSPODARCE (XX WIEK)

  1. Filozofia społeczna Keynesa jako podstawa interwencjonizmu państwowego i wzmocnienie koncepcji państwa dobrobytu
     
  2. Liberalizm gospodarczy i krytyka państwa dobrobytu w pracach Friedmana i Hayeka

LITERATURA PODSTWAWOWA:

J. M. Keynes, Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, WN PWN, Warszawa 2003, 340-351.
M. Friedman, R. Friedman, Wolny wybór, Wydawnictwo Panta, Sosnowiec 1994, rozdz. 4, s. 86-122

MATERIAŁY DODATKOWE:

F. A. von Hayek, „Wolna” przedsiębiorczość i porządek konkurencyjny, [w:] Indywidualizm i porządek ekonomiczny, Wydawnictwo Znak, Kraków 1998, rozdz. 6, s. 121-134,.
J. K. Galbraith, Godne społeczeństwo. Program troski o ludzkość, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1999, s. 11-12, 27-33, 35-41.